De energiebesparingsplicht en de informatieplicht komen allebei voort uit dezelfde wetgeving (het Activiteitenbesluit milieubeheer, en vanaf 2027 het Besluit activiteiten leefomgeving), maar zijn twee verschillende verplichtingen. Wie de één heeft, heeft vrijwel altijd ook de ander — ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
| Energiebesparingsplicht | Informatieplicht | |
|---|---|---|
| Wat moet u doen | Energiebesparende maatregelen daadwerkelijk uitvoeren | Rapporteren welke maatregelen u heeft uitgevoerd |
| Basis | Alle maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder (Erkende Maatregelenlijst) | Verslaglegging via het eLoket van de RVO |
| Frequentie | Doorlopend — zodra een maatregel rendabel wordt, moet u deze nemen | Eens per 4 jaar rapporteren, eerstvolgende ronde uiterlijk 1 december 2027 |
| Toezichthouder | Bevoegd gezag (meestal omgevingsdienst) | RVO faciliteert het loket, bevoegd gezag beoordeelt de inhoud |
Waarom bestaan er twee aparte verplichtingen?
De energiebesparingsplicht is de daadwerkelijke actie: u moet de maatregelen nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen, ongeacht of u hierover rapporteert. De informatieplicht is het controlemechanisme daarop — zonder rapportageverplichting zou de overheid geen zicht hebben op wie zich aan de energiebesparingsplicht houdt. De informatieplicht is dus in feite het bewijsstuk van de energiebesparingsplicht.
Kan ik de ene verplichting hebben zonder de andere?
In de praktijk niet. Zodra u boven de verbruiksdrempel (50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgasequivalent) uitkomt, gelden beide verplichtingen tegelijk. Er bestaan wel varianten: bedrijven met een zeer hoog energieverbruik (vanaf 10.000.000 kWh of 170.000 m³ aardgasequivalent) vallen mogelijk onder de zwaardere onderzoeksplicht in plaats van de informatieplicht — daarbij is een uitgebreider onderzoek vereist in plaats van alleen een toetsing aan de EML.
Wat gebeurt er als u wél maatregelen neemt, maar niet rapporteert?
Ook dan bent u in overtreding. Het niet nakomen van de informatieplicht is een zelfstandige overtreding, los van of u daadwerkelijk aan de energiebesparingsplicht voldoet. Het bevoegd gezag kan namelijk niet vaststellen dat u voldoet zonder de rapportage — u loopt dus alsnog het risico op een waarschuwing of handhavingstraject, ook als u feitelijk alle juiste maatregelen al heeft genomen.